وزیر علوم و فعالان حوزه دانش‌بنیان با وجود اینکه تنها چندی پیش از شرکت‌های دانش‌بنیان در صحن علنی مجلس دفاع کردند؛ اما ظاهراً حمایت از این شرکت‌ها از سوی مسئولان روند کاهشی یافته و در حوزه مالیات که این شرکت‌ها بسیار درگیر مشکل‌اند در متن پیش نویس اصلاح برخی قوانین و مقررات مالیاتی، چیز دیگری دیده شده و معافیت مالیاتی این شرکت‌ها از 100 درصد به 80 درصد کاهش یافته است.
 
در حالی وزیر علوم چندی پیش گفت که معافیت مالیاتی شرکت‌های دانش‌بنیان و واحدهای فناوری باید مورد توجه دولت قرار گیرد، که ظاهراً در سازمان امور مالیاتی خواب دیگری برای این شرکت‌ها دیده شده است. منصور غلامی گفت: «امروز پارک‌های علم و فناوری با استقرار در همه استان‌ها توانسته‌اند شرکت‌های دانش‌بنیان را مورد حمایت قرار دهند.
 
به گزارش پایگاه خبری شصت دقیقه از کسب و کار نیوز، البته نیاز به برخی حمایت‌های جدی وجود دارد.» وزیر علوم با تأکید بر لزوم معافیت مالیاتی شرکت‌های دانش‌بنیان و واحدهای فناوری اظهار داشت: «قطعا از دولت تقاضا خواهیم کرد به این موضوع بپردازد و در لایحه بودجه نیز باید معاونت علمی مورد حمایت جدی قرار گیرد.» این در حالی است که در جای دیگر از  متن پیش نویس اصلاح برخی قوانین و مقررات مالیاتی، شرایط پارک‌های علم و فناوری به قانون مناطق آزاد برمی‌گردد و معافیت مالیاتی مناطق آزاد در این لایحه از ۱۰۰ درصد به ۵۰ درصد تقلیل یافته است. با وجود اینکه در حال حاضر همه فعالان استارت‌آپی و دانش‌بنیان از شرایط موجود و فضای ناامیدی‌ای که بر این اکوسیستم حاکم شده است، گلایه‌مندند، مسئولان باید پاسخگو باشند که چرا معافیت مالیاتی این شرکت‌ها کاهش یافته است؟ آیا این مورد، تشدید مشکلات فعالان این اکوسیستم نیست؟ معافیت مالیاتی شرکت‌های دانش‌بنیان از دیگر تمهیداتی است که در راستای حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان باید در نظر گرفته شود.

پیش از این در مورد معافیت مالیاتی این شرکت‌ها آمده بود: «در اجرای مواد ۲۰ و ۲۱ آیین‌نامه اجرایی، درآمد مشمول مالیات شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان ناشی از قراردادها و فعالیت‌های تحقیق و توسعه، تجاری‌سازی و تولید محصولات و خدمات دانش‌بنیان در حوزه فناوری‌های برتر و با ارزش افزوده فراوان به‌ویژه در تولید نرم‌افزارهای مربوط، توسط همان شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان به مدت ۱۵ سال پس از تاریخ صدور مجوز برای هر شرکت و یا موسسه دانش‌بنیان از مالیات موضوع ماده ۱۰۵ قانون مالیات‌های مستقیم و همچنین پرداخت عوارض، حقوق گمرکی، سود بازرگانی و عوارض صادراتی معاف هستند.»

معافیت مالیاتی شرکت‌های دانش‌بنیان مستقر در پارک‌های علم و فناوری در سال گذشته

در اجرای ماده ۲۸ آیین‌نامه اجرایی قانون حمایت از شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیان و تجاری‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات و تبصره الحاقی آن، واحدهای فناوری (پژوهشی و فناوری و مهندسی) مستقر در پارک‌های علم و فناوری که با مجوز وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ایجاد می‌شوند و در جهت انجام مأموریت‌های محوله به فعالیت اشتغال دارند، نسبت به درآمدهای حاصل از فعالیت‌های مذکور در مجوز که صرفاً در پارک‌های علم و فناوری تحقق می‌یابد از تاریخ صدور مجوز توسط مدیریت (رئیس) پارک از معافیت مالیاتی موضوع ماده (۱۳) قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری صنعتی مصوب ۱۳۷۲ و اصلاحیه‌های بعدی آن با رعایت سایر مقررات آیین‌نامه اجرایی ماده ۴۷ قانون برنامه پنج ساله چهارم توسعه برخوردار خواهند بود.

«کسب‌وکار» در گفتگو با کارشناسان، کاهش معافیت مالیاتی شرکت‌های دانش‌بنیان  را بررسی می‌کند.

مانع‌تراشی مالیاتی برای دانش‌بنیان‌ها

علی مسعودی، عضو هیات‌مدیره مجمع تشکل‌های دانش‌بنیان

یکی از مشکلاتی که در حال حاضر در حوزه دانش‌بنیان‌ها داریم مساله تمدید مجوز است. اشکالاتی در تمدید مجوز ممکن است به‌وجود بیاید و منجر شود به اینکه شرکتی حتی دانش‌بنیان بودن را کنار بگذارد و این نکته بسیار مهمی است. نکته دیگری که بسیار مهم است، این است که در حال حاضر در متن پیش نویس اصلاح برخی قوانین و مقررات مالیاتی که در حال بررسی است، بخشودگی مالیاتی و معافیت مالیاتی شرکت‌های دانش‌بنیان از ۱۰۰ درصد به ۸۰ درصد کاهش یافته است. ما مخالف مالیات نیستیم. اتفاقاً اگر مالیات را همه پرداخت کنند و درست باشد، خوب است که اصلاً به کسی معافیت داده نشود؛ اما اگر می‌خواهد معافیتی داده شود، چرا به دانش‌بنیان‌ها ۸۰ درصد اعطا شود؟ اتفاقاً باید به دانش‌بنیان‌ها بیشتر از همه این معافیت داده شود زیرا این شرکت‌ها هستند که قرار است فردا چرخ‌های اقتصاد این کشور را بچرخانند. اینجاست که به جای اینکه این شرکت‌ها را امیدوارتر کنیم و با این تشویق‌، به آنها انگیزه بدهیم که کارشان را بهتر انجام بدهند، عملاً با این اتفاقات، این شرکت‌ها را کنار می‌گذاریم و این کار درست نیست. باید در این حوزه بررسی شود که چرا چنین چیزی دیده شده با وجود اینکه در حال حاضر از نظر کاری و  سیستماتیک، همه آن افراد – همان‌طور که رهبر معظم انقلاب فرموده‌اند که سربازان اقتصادی و پیشرو هستند- و در بحث تولید پیشران‌اند، آن موقع ما با چنین اقداماتی برای آنها مانع‌تراشی می‌کنیم. ما در بحث مجوزهای اضافه‌ای که باید یک کسب‌وکار بگیرد قوانینی را جلوی این شرکت‌ها قرار می‌دهیم که باعث می‌شود آنها از کار خود پشیمان شوند. اینها واقعیت‌هایی است که وجود دارد. این مسائل و بسیاری از مشکلات دیگر است که در پی آنها مهاجرت نیروهای استارت‌آپی به‌وجود می‌آید و اینهاست که ما باید جلوی آن را بگیریم که این اتفاقات نیفتد.

نگاه سخت‌گیرانه به مالیات دانش‌بنیان‌ها

شهاب جوانمردی، نایب‌رئیس کمیسیون اقتصاد نوآوری و تحول دیجیتال اتاق تهران

در پیش‌بینی‌ها یک نگاه کاهشی و سخت‌گیرانه نسبت به بحث مالیات دانش‌بنیان‌ها شده است. در بخش تولید ناخالص داخلی‌مان، بحث حمایت از محصولات و خدمات دانش‌بنیان هنوز یک سهم بسیار اندک است و با توجه به اینکه مدام تکرار می‌کنیم که داریم به سمت اقتصاد دانش‌بنیان و اقتصاد بدون نفت می‌رویم باید به‌دنبال تقویت این بخش و شرکت‌های این حوزه باشیم. پس هرگونه حرکتی که منجر به تضعیف این حرکت؛ چه رشد نزولی آن و چه ثابت ماندن سهمش شود در تعارض جدی با اهداف و برنامه‌های کلان کشور و سند چشم‌انداز و اسناد بالادستی نظام است. شما همین امروزه روز در اقتصاد قدرتمندی مثل چین که خودش را به عنوان اقتصاد اول دنیا در افق پیش‌رو دیکته می‌کند، می‌بینید که چون می‌خواهند این حوزه رقابتی باقی بماند معافیت‌های مالیاتی و مشوق‌های جدی را برای شرکت‌های دانش‌بنیان و پارک فناوری و هر آنچه اکوسیستم در حال تقویت و توسعه‌اش هست را حفظ کردند. تعجب می‌کنم که در چنین شرایطی اولین جایی که انگار می‌خواهند زیر تیغ ببرند همان جایی است که داعیه تقویتش را دارند. بنابراین ما و همه ارکانی که دست‌شان می‌رسد از سمت اتاق بازرگانی تهران و ایران، کمیسیون‌های مربوطه، اصناف مرتبط، انجمن‌ها و سندیکاها و نهادهای مرتبط دولتی، معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری و وزارت آی.سی.تی داریم سعی می‌کنیم که این نکته را به‌شدت پیگیری کنیم که در میان این همه موضوعاتی که خودش برای این اکوسیستم نگرانی ایجاد می‌کند مانند قطع اینترنت را که شاهد بودیم دوباره ضربه جدیدی به این سیستم وارد نشود. با توجه به رویکردی که مجلس به‌خصوص در یک سال گذشته در توجه به موضوعات دانش‌بنیانی داشته این زمینه مهیاست که موضوع معافیت مالیاتی ۸۰ درصدی اصلاح شود.